Język: PL | EN |RU | RO | BY | LT | AE

Aktualności

Jak zapobiec epidemii w miejscu pracy?

wirus mata

 

 

 

 

 

Z uwagi na rozprzestrzeniające się ostatnio epidemie światowe warto zadbać prewencyjnie o swoje bezpieczeństwo w miejscu pracy.

Więcej…

Druty i pręty MOST INOX

promocja inox

 

 

 

 

 

W naszej ofercie znajdziecie Państwo druty i pręty przeznaczone do spawania stali nierdzewnych.

Więcej…

Życzenia świąteczne

kartazarzad2018 135px

Wesołych Świąt Bożego Narodzenia oraz szczęśliwego Nowego Roku, wielu sukcesów w życiu zawodowym i osobistym, życzą Zarząd i Pracownicy RYWAL-RHC Sp. z o.o.

Więcej…

Bieg Świętych Mikołajów

czapka mikołaja rywal 135px

Dziękujemy naszym pracownikom za reprezentowanie naszej firmy podczas biegu Świętych Mikołajów.

Więcej…

Ogniem Wypalone, Popiołem zapisane

ogniem wypalone 135px

Zapraszamy na otwarcie wystawy Anny Wysockiej pt. "Ogniem Wypalone, Popiołem zapisane" z okazji 20-lecia pracy twórczej artystki w piątek 15 listopada 2019 o godzinie 18:00 w salach Muzeum im. ks. Władysława Łęgi przy ulicy Wodnej 3/5 w Grudziądzu.

Więcej…

Promocje

Czyste powietrze - promocja urządzeń filtrowentylacyjnych

draft max 1

 

 

 

 

 

Tylko teraz przy zamówieniu powyżej 6.000 zł netto dowolnych urządzeń z poniższej oferty otrzymasz ekran spawalniczy GRATIS!

Więcej…

Oferta specjalna szlifierek Suhner

suhner promocja szlifierek akt 135px

Szlifierki proste, kątowe i taśmowe Suhner w specjalnej cenie

Więcej…

Zestaw Rotomax 2.0 Suhner

suhner polar 135

Prezentujemy szlifierkę Suhner z wałkiem giętkim w zimowo-świątecznym zestawie. W cenie urządzenia otrzymasz kurtkę Softshell GRATIS!

Więcej…

SYSTEMY ZAŁADUNKU (ŻURAW + AERO)

aerozuraw 135

Żuraw PRACTIKUS PS + podnośnik podciśnieniowy AERO-LIFT

Więcej…

Depresja cenowa w RYWAL-RHC

depresja cenowa 135 135

Ścinamy ceny hydrauliki siłowej HOLMATRO

Więcej…

Okazje cenowe

Zaciski z przesuwnym trzpieniem Destaco

Zaciski z przesuwnym trzpieniem 2

W okazjach cenowych zaciski z przesuwnym trzpieniem DESTACO

Więcej…

Zaciski ClampRite nawet 30% taniej

zaciski clamp rite foto news

W związku z wycofaniem z rynku marki ClampRite oferujemy końcówki serii zacisków z magazynu centralnego Toruń nawet z 30% rabatem.

Więcej…

HandyTIG 180DC BasicPlus w kasecie

handytig 1800hf 135

W okazjach cenowych prostownik HandyTIG 180DC w kasecie z przewodami spawalniczymi i uchwytem TIG. Urządzenie do spawania metodą TIG DC stali i stali nierdzewnej oraz elektrodami otulonymi MMA.

Więcej…

Prostownik TIG Pontig 200 AC/DC MOST

ponte

W okazjach cenowych prostownik TIG Pontig 200 AC/DC do spawania TIG stali i aluminium z przewodem masowym i gazowym, w komplecie uchwyt TIG 26/4m

Więcej…

Palnik maszynowy IK-1200 CL KOIKE

IMG 0617 min 135px

W okazjach cenowych palnik maszynowy IK-1200 CL KOIKE do cięcia stali do grubości 300 mm.

 

Więcej…

Vademecum

Case study wdrożenia REJS MOST

rejs info akt 135

 

 

 

 

 

Jakie efekty przyniosło wprowadzenie monitoringu spawalniczego REJS MOST w ZMW Metal - Sytem Sp. z o.o.?

Więcej…

Bezpieczne spawanie aluminium

aluminium welding 2 135px

Przez ostatnie lata widzimy zauważalną zmianę podejścia do zagadnień bezpieczeństwa pracy. Wśród pracodawców, kadry inżynierskiej, a także wśród spawaczy cały czas rośnie świadomość zagrożeń jakie niesie ze sobą proces spawania.

Więcej…

Do 60% oszczędności gazu podczas spawania

ewr 135x vademecum

Prąd spawania nie jest wartością stałą i może ulegać znacznym wahaniom podczas spawania. Bez systemu zarządzania gazem często nie jest możliwe uzyskanie optymalnego przepływu gazu w celu osiągnięcia dostatecznej osłony gazowej i często pojawiają się niepotrzebne straty. System Zarządzania Gazem Osłonowym (EWR od ang. Electronic Welding Regulator) to system, który w dużym stopniu pomaga kontrolować zużycie gazu. EWR 2 został wyposażony w układ pomiarowy dla optymalnej kontroli przepływu gazu. Aby zrealizować funkcję zamkniętej pętli regulacji sterowania przepływem gazu, funkcja impulsowania została pominięta, co przyniosło wymierne korzyści. Zastosowanie regulatora EWR 2 pozwoli zaoszczędzić nawet do 60% gazu osłonowego.

Więcej…

Komfort bez kompromisów – nowa generacja przyłbic spawalniczych

vademecum g5 01 spawanie 135px

Badania prowadzone wśród spawaczy pokazują potrzebę lepszej ochrony przed promieniowaniem, lepszej widoczności miejsca spawania, skuteczniejszego systemu ochrony dróg oddechowych, wyższego komfortu użytkowania oraz wysokiej ochrony przed rozbryzgami stopionego metalu i iskrami przy szlifowaniu.

Więcej…

Jak zmieni się zarządzanie gazem w Przemyśle 4.0?

ewr vademecum 135

Każda osoba zainteresowana nowinkami technicznymi otwierając czasopismo lub gazetę, nie uniknie czytania artykułów o tym, jak "Internet Rzeczy" zmieni nasze codzienne życie w nadchodzących latach.

Więcej…

W artykule omawiano problemy występujące przy obróbce spoin w konstrukcjach wykonanych ze stali wysokostopowych w celu przywrócenia warstwy pasywnej zniszczonej w wyniku oddziaływania temperatury. Szczególną uwagę zwrócono na postępowanie z agresywnymi czynnikami trawiącymi w czasie i po zakończeniu operacji pasywacyjnych (neutralizacja i utylizacja odpadów). 

 

 

 

Wstęp

Stale odporne na korozję stosowane są w technice ze względu na ich wysokie własności wytrzymałościowo-plastyczne (również w temperaturach ujemnych), własności antykorozyjne i atrakcyjny, dekoracyjny wygląd. Odporność tych stali na korozję jest tak duża, że w większości przypadków nie jest wymagane stosowanie malarskich powłok ochronnych, a wygląd powierzchni wykonanych konstrukcji - po odpowiedniej ich obróbce - jest dodatkowym walorem uzasadniającym celowość ich stosowania. Stale odporne na korozję powinny zawierać minimum 11% chromu, który jest podstawowym składnikiem zapewniającym tę odporność. Stale, w których jako składnik stopowy dominuje chrom, stosowane są głównie w energetyce ze względu na ich żaroodporność. Jako stale odporne na korozję najczęściej stosowane są stale zawierające 16÷22% Cr i 8÷12% Ni, które mają strukturę czysto austenityczną lub zawierającą minimalne ilości ferrytu. Odporność na korozję tych stali zależna jest głównie od zdolności tworzenia się na ich powierzchni cienkiej, przezroczystej, bardzo trwałej warstwy tlenku bogatego w chrom. Jeżeli warstwa ta ulegnie uszkodzeniu w czasie obróbki skrawaniem, szybko zostaje odtworzona w wyniku reakcji z tlenem i odporność korozyjna zostaje utrzymana. Warstwa tlenków może być również uszkodzona w wyniku reakcji chemicznych lub występujących na jej powierzchni zanieczyszczeń. Główną jednak przyczyną uszkodzeń warstwy tlenków jest działanie wysokiej temperatury w czasie obróbki plastycznej i prac spawalniczych. Warstwa tlenków o kolorze niebieskim, powstała w wyniku działania wysokiej temperatury, nie zapewnia stali odporności korozyjnej. Stosowana przy spawaniu stali odpornych na korozję energia liniowa (ilość ciepła dostarczana w rejonie spawania) jest stosunkowo niewielka, a stosowane techniki łączenia zapewniają osłonę płynnego metalu w jeziorku spawalniczym, niemniej jednak w zakresie temperatur 500÷800°C (w strefie wpływu ciepła) występuje utrata odporności na korozję. Podczas nagrzewania stali w strefie wpływu ciepła (SWC) tworzą się na granicach ziarn węgliki zawierające nawet do 80% Cr. Węgliki te obniżają lokalnie zawartość chromu, w wyniku czego zmniejsza się w tych rejonach zdolność do tworzenia się antykorozyjnej warstwy tlenków chromu, co może doprowadzić do występowania korozji (zwłaszcza międzykrystalicznej) w przypadku, gdy konstrukcja będzie się znajdować w środowisku agresywnym. Nowoczesne technologie metalurgiczne pozwalają na uzyskiwanie stali o bardzo niskiej zawartości węgla, co ogranicza możliwość tworzenia się węglików, jednakże węgiel występuje w stalach stopowych jako czynnik wpływający na własności wytrzymałościowe i nie może być ograniczany poniżej określonego minimum, bez szkody dla własności materiału. Cząsteczki ze stali węglowych, wciśnięte w pasywną powierzchnię ze stali odpornych na korozję, mogą być również ogniskiem zagrożeń korozyjnych. Opiłki stali węglowych, okruchy szczęk urządzeń mocujących i narzędzi skrawających itp. zanieczyszczenia znajdujące się na powierzchni stali odpornych na korozję, w środowisku wodnym lub agresywnym korodują, powodując uszkodzenie warstwy ochronnej. W celu usunięcia szkodliwych skutków oddziaływania tlenków wysokotemperaturowych i zanieczyszczeń z powierzchni wyrobu oraz odtworzenia warstwy pasywnej stosuje się mechaniczną lub chemiczną obróbkę powierzchni, w wyniku której powstają na jej powłoki tlenkowe stanowiące barierę antykorozyjną. Stosowane w metalurgii środki mające na celu zmniejszenie ryzyka tworzenia się węglików chromu (stabilizacja tytanem lub niobem) oraz nowoczesne techniki spawania ograniczające energię liniową są ogólnie znane i nie wymagają szerszego omówienia. W artykule omówiono zagadnienia związane z niezbędnymi działaniami, celem których jest przygotowanie konstrukcji spawanej ze stali nierdzewnej do bezpiecznej, bezkorozyjnej eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa pracy i ochrony środowiska.

  

Operacje związane z odtwarzaniem warstwy pasywnej

Jak podano we wstępie, stale nierdzewne mają zdolność odtwarzania warstwy pasywnej w atmosferze i natlenionych roztworach wodnych. Niestety wady, zanieczyszczenia i uszkodzenia występujące na powierzchni elementów, powstałe w wyniku ich przetwarzania, mogą zakłócić lub wręcz uniemożliwić odtwarzanie warstwy pasywnej. Oznacza to, że po procesach przetwarzania stali nierdzewnych w gotową konstrukcję wymagane są, a często wręcz konieczne dodatkowe operacje mające na celu przywrócenie akceptowalnej jakości warstwy pasywnej. Jakość i zakres prac związanych z odtwarzaniem warstwy pasywnej zależy od przeznaczenia wykonywanej konstrukcji. W wyniku spawania poza wytworzeniem się cienkiej warstwy węglików chromu o niskiej odporności korozyjnej występuje cały szereg wad powierzchniowych mających negatywny wpływ na odporność korozyjną konstrukcji. Są to wady i żużle spawalnicze, zanieczyszczenia materiałami organicznymi i stalą rdzewiejącą (niestopową), odpryski i uszkodzenia mechaniczne oraz chropowatość powierzchni.

 

Odtłuszczanie

Odtłuszczanie powinno być stosowane jako obróbka wstępna przed przystąpieniem do kolejnych operacji oraz jako zabieg międzyoperacyjny w przypadku, gdy zachodzi obawa, że elementy mogły ulec ponownemu zanieczyszczeniu środkami organicznymi. Do odtłuszczania należy stosować bezchlorowe rozpuszczalniki organiczne. Jakość wykonanego odtłuszczenia sprawdza się za pomocą próby wodnej, polegającej na nanoszeniu kropli wody na oczyszczoną powierzchnię i obserwowaniu, w jaki sposób rozpływa się ona na podłożu.

 

Mechaniczna obróbka powierzchni

Czyszczenie mechaniczne elementów, na których występują węgliki o wysokiej zawartości chromu - obniżające odporność korozyjną stali - wykonuje się ogólnie znanymi i stosowanymi metodami obróbki ściernej. Ma ono na celu, oprócz usunięcia warstwy węglików chromu i związanych z tym przebarwień powierzchni, usunięcie wad powierzchniowych i spawalniczych, które przy sprzyjających warunkach spowodować mogą uszkodzenia korozyjne. Metalicznie czysta powierzchnia stali nierdzewnych ma zdolność odtwarzania warstwy pasywnej niemal natychmiast po zetknięciu się z tlenem. Jako metody czyszczenia mechanicznego powierzchni stosowane są najczęściej: szlifowanie, polerowanie, piaskowanie i śrutowanie oraz szczotkowanie. Podstawową zasadą przy stosowaniu tych metod obróbki jest uzyskanie gładkiej powierzchni, bez rys i zanieczyszczeń ścierniwem. Do szczotkowania należy stosować narzędzia z drutami ze stali nierdzewnej. Szczotkowanie nie gwarantuje jednak całkowitego usunięcia warstwy tlenków i wysokochromowych węglików z podłoża. Obróbka strumieniowo-ścierna, przy której jako ścierniwo stosuje się krzemionkę, kulki ze stali nierdzewnej lub szkła sodowego, czy rozdrobnione łupiny orzechów, jest w większości przypadków operacją wstępną przed obróbką za pomocą materiałów trawiących. Bardzo skuteczna metoda strumieniowego czyszczenia mechanicznego, polegająca na wykorzystaniu cząsteczek suchego lodu (CO2), które rozprężając się powodują tzw. „szok termiczny" na powierzchni czyszczonego materiału, stosowana jest sporadycznie ze względu na stosunkowo wysokie koszty. W celu osiągnięcia najlepszych wyników powinno się stosować łączone metody obróbki powierzchni, tzn. obróbkę mechaniczną (usuwanie wad spawalniczych i powierzchniowych oraz zanieczyszczeń) i chemiczną obróbkę wykończeniową, która oprócz końcowego czyszczenia powierzchni usuwa mikrouszkodzenia powstałe po obróbce ściernej z ewentualną pasywacją powierzchni.

 

Chemiczna obróbka powierzchni

Usuwanie warstwy tlenków wysokotemperaturowych i węglików chromu - w celu uzyskania warstwy pasywnej - jest oparte na ogólnie znanych zasadach obróbki ściernej i nie wymaga szerszego omówienia. Obróbka chemiczna połączeń spawanych ze stali nierdzewnej jest mniej znana, a operacje towarzyszące, związane bezpośrednio z pasywacją złączy, traktowane są bardzo ogólnikowo. Dotyczy to szczególnie szeroko pojętej gospodarki chemikaliami - przed, w czasie i po operacjach pasywacji, a także związane z tym zagrożenia i sposoby zapobiegania im. W większości publikacji podane są bardzo ogólne stwierdzenia: „postępować wg lokalnych przepisów". Metodami chemicznymi można usuwać wysokotemperaturowe tlenki i zanieczyszczenia stalami niestopowymi (węglowymi), bez wpływu tych operacji na jakość powierzchni (przy odpowiednio dobranej technologii). Obróbka chemiczna oparta jest na kontrolowanej korozji, która selektywnie usuwa obszary mniej odporne na korozję, między innymi strefy o zmniejszonej zawartości chromu. Obróbkę powierzchni ze stali nierdzewnych metodami chemicznymi przeprowadza się przez: trawienie, trawienie elektrolityczne oraz pasywację.

 

 

Trawienie

Trawienie jest jedną z najczęściej stosowanych metod chemicznego usuwania tlenków wysokotemperaturowych i innych zanieczyszczeń (w tym stalą niestopową). Do trawienia stosuje się głównie roztwór wodny kwasów: azotowego (HNO3 8÷20%) i fluorowodowego (HF 0,5÷5,0%). Nie należy stosować związków zawierających chlorki, np. kwasu solnego (HCL), gdyż mogą spowodować one korozję wżerową. W czasie trawienia następuje chemiczne rozpuszczanie tlenków i tworzenie się soli metali ciężkich (żelaza i chromu) o działaniu toksycznym. W wyniku reakcji chemicznych wydziela się wodór, który powoduje złuszczanie się i odpryskiwanie tlenków wysokotemperaturowych. Tlenki w wyniku reakcji wiążą znaczne ilości kwasów zawartych w czynniku trawiącym, zmniejszając jego skuteczność i obniżając stężenie do 2÷7%. Trawienie może być wykonane: zanurzeniowo (w kąpieli trawiącej) (rys. 2) za pomocą past trawiących (rys. 3) i przez natrysk. Przy trawieniu kąpielowym w celu utrzymania wymaganego stężenia należy czynnik trawiący uzupełnić świeżym kwasem. Narastająca w czasie operacji trawienia ilość soli metali może zakłócać proces trawienia. Podgrzanie kąpieli trawiącej częściowo aktywizuje proces. Średni czas trawienia wynosi ok. 5 min, temperatura nie powinna przekraczać 50°C - wyższa temperatura może spowodować przetrawienie materiału. Po przekroczeniu zawartości wolnego żelaza (metalu) w roztworze powyżej 40÷50 g/l należy kąpiel trawiącą wymienić. Metody postępowania ze zużytym czynnikiem trawiącym podane będą w dalszej części artykułu. Wskazane jest okresowe badanie składu chemicznego kąpieli w laboratorium, gdyż brak kontroli składu chemicznego kąpieli będzie wpływać na czas trwania procesu trawienia. Czas trawienia zależy również od składu chemicznego stali oraz temperatury. Temperatura kąpieli może przyspieszyć proces trawienia (wyższa temperatura) lub go wydłużyć (niska temperatura). Szczegółowe informacje dotyczące temperatury i czasu dla różnych rodzaju stali, zależnie od właściwego środka, powinny być określone i przekazane przez producenta. Przy trawieniu zanurzeniowym (kąpielowym) występują dodatkowo straty czynnika trawiącego, w wyniku konieczności dokładnego przemywania wytrawionych elementów bezpośrednio po ich wyjęciu z kąpieli. Trawienie zanurzeniowe ograniczone jest głównie wymiarami obrabianych elementów i może być stosowane do obróbki jednocześnie wielu elementów, co podnosi wydajność prowadzonego procesu. Do trawienia kąpielowego stosowane są wanny wykonane z materiałów odpornych na działanie czynników chemicznych. W jednej z nich prowadzona byłaby podstawowa operacja trawienia, w drugiej - operacje wykańczające (usuwanie pozostałości czynnika trawiącego). Można też przygotować miejsce, które będzie umożliwiało zebranie popłuczyn, np. wybetonowaną nawierzchnię z kratką ściekową z odprowadzeniem do pojemnika na popłuczyny. W przypadku elementów wielkogabarytowych, niebieszczących się w wannach, lub (przy ich braku) gdy nie występuje konieczność trawienia całej konstrukcji i wystarczy trawienie miejscowe, stosowana jest obróbka chemiczna przez nanoszenie czynnika trawiącego w postaci pasty (pędzlem) lub żelu (natryskiem). Do tego celu w większości przypadków stosowane są preparaty produkowane przez wyspecjalizowane firmy, do których dołączone są szczegółowe instrukcje ich stosowania. Jako podstawową zasadę należy przyjąć w tym przypadku konieczność nanoszenia pasty lub żelu na chłodne powierzchnie i niewystawiania tych powierzchni na działanie ciepła, gdyż może to spowodować stwardnienie lub zestalenie się czynnika trawiącego i utrudnia późniejsze usunięcie go po zakończeniu obróbki chemicznej. W każdym przypadku wymagane jest dokładne przemycie obrabianych powierzchni silnym strumieniem wody. W wytrawianiu stali szlachetnych rośnie znaczenie wytrawiania i polerowania elektrolitycznego. Zachodzące w elektrolicie procesy galwaniczne pomiędzy żelazem (lub stopem żelaza) i warstwą zgorzeliny można znacznie przyspieszyć. W trawieniu anodowym poprawia się rozpuszczanie metalu podstawowego, natomiast w katodowym występuje wzmocnione rozładowanie jonów wodorowych, które w wyniku towarzyszących mu reakcji umożliwia lepsze usunięcie odpornej na kwas zgorzeliny. W wytrawianiu elektrolitycznym można pracować z częstą zmianą biegunów; mamy wtedy na przemian wytrawianie anodowe i katodowe. Wytrawianie elektrolityczne trwa zawsze krócej niż wytrawianie chemiczne i nie zależy od stężenia kwasu. Wytrawianie elektrolityczne w kąpieli obojętnej ma tę zaletę, że elektrolit praktycznie nie zawiera rozpuszczonych soli żelaza, ponieważ powstający na katodzie wodorotlenek metalu alkalicznego powoduje wytrącanie tworzących się na anodzie soli żelaza. Ponieważ podczas przemiany tworzy się ponownie elektrolit, to pomijając straty spowodowane wynoszeniem kąpieli, roztwór trawienny nie zużywa się. Roztwór trawienny można bardzo łatwo regenerować w procesie sedymentacji lub filtracji. W tym przypadku nie powstają kąpiele zużyte, a popłuczyny zawierają tylko niewielkie ilości zanieczyszczeń. Wadą tej metody są stosunkowo wysokie koszty.

 

Pasywacja

W odróżnieniu od trawienia, przy pasywacji nie jest usuwana górna warstwa metalu. Pasywacja polega na sztucznym wytworzeniu na powierzchni metalu warstwy tlenków bogatych w chrom, podobnie jak w warunkach naturalnych w środowisku zawierającym dostateczną ilość tlenu. Jeżeli w wyniku operacji technologicznych zostanie usunięta lub uszkodzona warstwa tlenków chromu, a dostęp tlenu do odsłoniętej powierzchni jest utrudniony, należy bezwzględnie przeprowadzić pasywację w celu uniknięcia możliwości powstania ognisk korozji. Do pasywacji stosuje się zwykle kwas azotowy, lub niekiedy słabiej utleniający kwas cytrynowy. Warunkiem do osiągnięcia właściwych wyników pasywacji jest czysta, wolna od zanieczyszczeń organicznych, smarów, farby, odcisków palców itp. powierzchnia. Do pasywacji stosuje się kwas azotowy o stężeniu 20÷40% i temperaturze 50÷60°C w zależności od gatunku stali. Po pasywacji wymagane jest natychmiastowe, dokładne spłukanie obrabianych elementów wodą z ewentualną neutralizacją pozostałych czynników trawiących. Jednym z podstawowych warunków prawidłowo przeprowadzonej pasywacji jest niedopuszczenie do wysuszenia powierzchni między poszczególnymi operacjami (trawienie, pasywacja, spłukiwanie). W przypadku obróbki chemicznej elementów konstrukcji ze stali stopowych po spawaniu stosowane są preparaty, które jednocześnie usuwają tlenki wysokotemperaturowe i odtwarzają warstwę pasywną w jednej operacji technologicznej. Ważnym elementem związanym z zakupami czynników chemicznych do obróbki powierzchniowej metali jest zapoznanie się z informacjami zawartymi w Karcie Charakterystyki Preparatu Niebezpiecznego załączonej do produktu przez sprzedawcę.

 

Właściwie przygotowana (zgodnie z wymaganiami Rozporządzenia dotyczącego REACH) powinna zawierać następujące dane:

  • rodzaj preparatu, jego wytwórcę i dystrybutora,
  • rodzaj i charakter zagrożeń, które mogą wystąpić przy ich stosowaniu,
  • skład chemiczny preparatu,
  • zalecenia dotyczące pierwszej pomocy, postępowanie w przypadku pożaru lub niezamierzonego uwolnienia do środowiska, a także numery telefonów alarmowych,
  • zalecenia dotyczące użytkowania, magazynowania i transportu,
  • środki ochrony indywidualnej,
  • własności preparatu: chemiczne, fizyczne, toksykologiczne, stabilność i reaktywność,
  • postępowanie z odpadami,
  • uregulowania prawne.

 

Operacje po procesach trawienia i pasywacji

Po zakończeniu operacji związanych z oczyszczeniem, trawieniem i pasywacją pozostają znaczne ilości odpadów czynników chemicznych o różnym stężeniu substancji toksycznych. Są to pozostałości po środkach do odtłuszczania powierzchni, zużyte czynniki trawiące i pasywujące oraz zakwaszone wody po płukaniu wytrawionych elementów. Wszystkie te czynniki wymagają neutralizacji przed odprowadzeniem ich do kanalizacji komunalnej, stanowią bowiem zagrożenie dla gospodarki wodno-ściekowej. Odprowadzenie nieoczyszczonych i niezneutralizowanych chemikali do komunalnej sieci kanalizacyjnej może spowodować:

 

  • korozję i uszkodzenia materiałów o niskiej odporności na działanie kwasów, w tym gorszych gatunków betonu,
  • tworzenie się gazów i osadów w sieci kanalizacyjnej w wyniku wymieszania się chemikaliów ze ściekami bytowymi,
  • zakłócenia lub nawet całkowite zahamowanie procesów biologicznych w oczyszczalniach ścieków,
  • niemożność wykorzystania osadów z oczyszczalni w rolnictwie, ze względu na ich skażenie,
  • negatywne oddziaływanie na życie biologiczne w rzekach w przypadku odprowadzania do nich ścieków zanieczyszczonych chemikaliami.

 

Ścieki po czyszczeniu i odtłuszczaniu elementów ze stali zawierają pewne ilości oleju. Może też w nich występować zawiesina z rozdrobnionego ścierniwa i usuwanych tlenków po uprzedniej obróbce ścierno-strumieniowej. Neutralizację ścieków tego typu należy uzgodnić z lokalną Inspekcją Ochrony Środowiska, przy uwzględnieniu zasad i technologii uzdatniania ścieków w oczyszczalni. Zużyte kwaśne kąpiele trawiące neutralizuje się za pomocą specjalnych preparatów lub materiałów o charakterze zasadowym (np. wodorotlenku wapnia). W wyniku reakcji następuje neutralizacja kwasów trawiących i wytrącanie z płynów trawiących wodorotlenków i soli metali ciężkich (żelaza, chromu i nikklu), które osadzają się na dnie zbiornika. Ciecz nadosadowa - po sprawdzeniu poziomu ph, który powinien być w granicach 6,5÷9 - może być odprowadzona do komunalnej sieci kanalizacyjnej. Problem w tym przypadku stanowią osady składające się z wodorotlenków i soli metali ciężkich, chemicznie nieobojętnych, o dużym stopniu nawodnienia. Jeżeli zjawisko to ma charakter masowy (np. w przemyśle hutniczym), osady mogą podlegać recyklingowi. Przy małej ilości osadów celowe jest ich przekazanie do wyspecjalizowanych firm zajmujących się ich przeróbką. Podobnie należy postępować ze ściekami popłuczynowymi, w których zarówno stężenie kwasów, jak i ilość osadów jest odpowiednio mniejsza. Niemniej jednak bez neutralizacji ścieków i oddzielenia osadów (nawet przy minimalnej ich ilości) niedopuszczalne jest odprowadzanie ich do komunalnej sieci kanalizacyjnej. 

 

Odrębnym problemem jest właściwa gospodarka opakowaniami, w których są przechowywane i transportowane chemiczne środki trawiące. W większości opakowania wykonywane są z kwasoodpornych tworzyw sztucznych jako naczynia do wielokrotnego użytku lub opakowania jednorazowe przeznaczone do recyklingu za pośrednictwem sprzedawcy. W każdym przypadku opakowania, po ich opróżnieniu, powinny być dokładnie wypłukane z zastosowaniem środka neutralizującego i po uzyskaniu właściwego poziomu pH popłuczyny mogą być odprowadzone do sieci kanalizacyjnej. Wtedy nie występują osady ze związków metali ciężkich. Opakowania należy oczyścić również w przypadku przewidywanego dłuższego ich przechowywania. Przy produkcji jednostkowej wielkogabarytowych konstrukcji ze stali wysokostopowych zasady i technologia chemicznego czyszczenia, trawienia i pasywacji są podobne jak przy elementach małogabarytowych, odmienne całkowicie są natomiast problemy organizacyjne. Głównym i podstawowym problemem jest takie zorganizowanie stanowisk do obróbki chemicznej, aby nie dopuścić do przedostania się agresywnych chemicznie czynników do otaczającego środowiska (komunalna sieć kanalizacyjna, gleba, atmosfera itp.). Obrabiane elementy powinny być ułożone na kwasoodpornej warstwie izolacyjnej (np. grubej folii z tworzywa sztucznego), tak uformowanej, aby nie wystąpiła możliwość wycieku poza jej obręb. W tym przypadku najczęściej przeprowadza się obróbkę chemiczną specjalnymi preparatami trawiąco-pasywującymi lokalnie w miejscach występowania tlenków wysokotemperaturowych. Obróbkę wykonuje przez nanoszenie preparatu pędzlem (pasta trawiąco-pasywująca) lub za pomocą natrysku (żel). Po określonym przez wytwórcę preparatu czasie przeprowadzana jest (nie zawsze) neutralizacja zastosowanych czynników chemicznych i usunięcie produktów reakcji przez zmywanie. Zużyte produkty reakcji powinny być zebrane z miejsca ich stosowania i odprowadzone do kwasoodpornych naczyń w celu usunięcia osadów ze związków metali ciężkich. Opisane zasady dokładnej utylizacji i neutralizacji ścieków poprodukcyjnych są obecnie jednym z głównych problemów ze względu na konieczność ochrony środowiska. Niestety szczegółowa analiza problemu wykazuje, że operacje związane z neutralizacją czynników chemicznych są w większości przypadków pomijane i operacje po trawieniu i pasywacji sprowadzają się do spłukania czynników chemicznych wodą i odprowadzenia ścieków do komunalnej sieci kanalizacyjnej. Nie bierze się w tym przypadku pod uwagę faktu, że odprowadzone ścieki po ich przejściu przez oczyszczalnię zawierają szkodliwe zanieczyszczenia, które mogą poprzez sieć wodociągową trafić do naszych mieszkań i organizmów.

 

Podsumowanie

Odprowadzanie niezneutralizowanych ścieków (zneutralizowanych ścieków o nieodpowiednich pH) do kanalizacji - grozi wysokimi karami. Przekazywanie ścieków, pozostałości po środkach niebezpiecznych, w tym opakowań, wymaga stosowania ustawowego druku Karty przekazania odpadów, prowadzenia określonej w przepisach ewidencji oraz okresowego raportowania (przygotowania sprawozdań) do Urzędu Marszałkowskiego. Korzystanie z usług firm (utylizujących, transportowych), które nie posiadają odpowiednich pozwoleń - grozi wysokimi karami. W przypadku wytwarzania odpadów przekraczających określone w obowiązujących przepisach ilości, jak również w przypadku gromadzenia i transportowania środków niebezpiecznych - podmiot gospodarczy zobowiązany jest do uzyskania pozwolenia na wytwarzanie odpadów, gromadzenie i transport materiałów niebezpiecznych (wniosek o wydanie pozwolenia składa się w miejscowym Wydziale Ochrony Środowiska). Transport niektórych ilości preparatów niebezpiecznych (w zależności od stopnia zagrożenia) może powodować konieczność spełnienia wymagań określonych w przepisach ADR. Wskazane jest prowadzenie zapisów z czynności dotyczących zastosowania preparatów niebezpiecznych oraz ich neutralizacji i odprowadzenia do kanalizacji.

 

Literatura

  1. Łabanowski J., GłowackaM. : Przebarwienia powierzchni złączy stali odpornych na korozję, Przegląd Spawalnictwa 6/2008.
  2. Katalog 2008, Spawalnictwo i szlifierstwo, Materiały, urządzenia, akcesoria: RYWAL RHC.
  3. RYWAL RHC: Karty charakterystyki preparatów niebezpiecznych.
  4. Urs Tinner: Guideliones for cleaing and pickling of stainless stel, Chemetal (Schweiz) AG, lipiec 2001.
  5. Wójcik S.: Zastosowanie suchego lodu w czyszczeniu przemysłowym, w szczególności w czyszczeniu stanowisk spawalniczych, Warmińsko-Mazurska Biesiada Spawalników - Olsztyn 2008.
  6. Technologia spawania stali kwasoodpornych, Materiały spawalnicze AVESTA POLARIT.
  7. Wytrawianie i pasywacja stali nierdzewnej, Wydawnictwo EURO INOX - Seria: Materiały i zastosowanie - Zeszyt 4.
  8. M. Blicharski: Inżynieria materiałowa. Stal. WNT, 2004.
  9. Tasak E.: Metalurgia spawania, Wydawnictwo JAK, 2008.
  10. Koziorowski B.: Oczyszczanie ścieków przemysłowych, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1975.
  11. Meinck F., Stoff H., Kohlschutter H.: Ścieki przemysłowe Arkady, Warszawa 1975.
  12. Wiatr I., Charytoniuk E.: Oczyszczanie ścieków przemysłowych - elektrochemiczna depozycja metali.
  13. W. Rozeuberg: Do 8 lat więzienia za zatrucie ryb w Raduni, Dziennik Bałtycki 2.04.2009.

mgr inż. Krzysztof Perflikowski
doradca ds. transportu materiałów niebezpiecznych
mgr inż. Michał Wincza
główny specjalista spawalnik
RYWAL-RHC Sp. z o.o. w Warszawie

 

Czy artykuł był dla Ciebie przydatny?

Chcesz otrzymywać informację o nowych artykułach? Zostaw nam swój e-mail.

OK Akceptuję regulamin

Podziel się z innymi!

Pozostałe serwisy firmy

odpylamy.pl
Projektowanie i dobór, montaż, serwis instalacji i urządzeń odpylających dla różnych gałęzi przemysłu.
szlifowanie.info
Serwis internetowy poświęcony obróbce stali nierdzewnej. Wszystko o materiałach, urządzeniach i technologiach.
elkrem.com.pl
Materiały i urządzenia do napawania i regeneracji. Układy plastyfikujące oraz obróbka CNC.
podnoszenie.eu
Systemy transportu bliskiego, żurawie, żurawików, suwnice, wciągników oraz wiele innych.
xiris.pl
Wysoce wyspecjalizowane kamery spawalnicze do badania jakości spoin spawalniczych
www.readytorobot.eu
Integrator zrobotyzownaych systemów spawalniczych oraz systemów automatyzacji procesów produkcyjnych.
www.matyergonomiczne.pl
Ergonomiczne, antyzmęczeniowe maty przemysłowe. Sprawdź jak możesz w prosty sposób poprawić zdrowie swoich pracowników.
www.gullco.pl
Systemy do spawania zautomatyzowanego, wózki spawalnicze, automaty do żłobienia.
 Ustawienia
bezpieczne dane

Szanujemy Twoją prywatnosć!

Dbamy o Twoje dane i chcemy, żebyś był z nami.

Informacja o przetwarzaniu danych osobowych

Drogi Użytkowniku,

Od 25 maja 2018 roku  obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). Zależy nam, abyś wiedział jakie dane przetwarzamy i na jakich zasadach. Poniżej znajdziesz szczegółowe informacje na ten temat. Prosimy o zapoznanie się z nimi, następnie określenie danych jakimi chcesz się z nami podzielić i   wyrażenie zgody poprzez kliknięcie przycisku  „Zgadzam się”.

Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę lub zmienić zakres danych, klikając w ikonę ustawieñ w dolnym lewym rogu przeglądarki.

 

Jakie dane zbieramy?

Większość danych jakie zbieramy jest całkowicie anonimowa, ale mogą to być również dane dotyczące urządzenia z jakiego korzystasz, wersji przeglądarki, podstron, które odwiedzasz i to czego szukasz na naszej stronie. W przypadku wyrażenia zgody marketingowej mogą to być dane osobowe takie jak IP, adres e-mail czy linki do profili na portalach społecznościowych.

 

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Administratorem Twoich danych jest RYWAL-RHC Sp. z o.o., ul. Chełmżyńska 180, 04-464 Warszawa, NIP: 951-19-98-317.

 

Dlaczego chcemy przetwarzać Twoje dane?

Przede wszystkim, żeby dostarczać Tobie coraz lepsze treści i coraz lepsze wrażenia z korzystania z naszej strony. Jak to możliwe?

Analizując np. to co szukasz na stronie, wiemy co potrzebujesz i robimy wszystko, żebyś to znalazł u nas szybko i łatwo. Analizując czas przebywania na stronie, wiemy czy artykuł był interesujący czy nie.

Więcej o tym znajdziesz w naszej polityce prywatności.

 

Czy przekazujemy komuś Twoje dane?

Twoje dane możemy udostępnić wyłącznie wyspecjalizowanym firmom z naszej grupy kapitałowej i wyłącznie w celu ściśle powiązanym z Twoimi potrzebami, firmom działającym na nasze zlecenie, np. w celu optymalizacji działania strony lub realizacji zamówienia czy umowy, a także podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądy lub organy ścigania – oczywiście tylko gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną.

 

Co możesz zrobić ze swoimi danymi?

Masz prawo dostępu do swoich danych ich zmiany, ograniczenia przetwarzania oraz usunięcia, jeśli nie stoi to w sprzeczności z innymi prawami np. w związku z realizacją umów. Możesz także zmienić zakres danych jakimi chcesz się z nami dzielić, wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych lub skorzystać z innych praw wymienionych w naszej polityce prywatności.

 

Na jakiej podstawie chcemy przetwarzać Twoje dane?

Podstawą do przetwarzania Twoich danych jest każdorazowo Twoja zgoda, ale w niektórych przypadkach również konieczność realizacji umów oraz uzasadniony interes administratora danych, czyli np. przetwarzanie danych na potrzeby marketingu własnego.

W przypadku przetwarzania danych na cele marketingowe, tj. między innymi profilowanie odbywać się będzie za Twoją zgodą, którą wyrażasz akceptując w ustawieniach Marketingową warstwę danych.

W przypadku przetwarzania danych w celach komunikacji z Tobą, poprosimy Ciebie o zgodę przy formularzu kontaktowym lub przy subskrypcji newslettera.

 

Jak długo przechowujemy Twoje dane?

O przechowywaniu Twoich danych przypomnimy Tobie na stronie po 90 dniach od poprzedniej wizyty. Będziesz mógł wówczas zadecydować, co chcesz z nimi zrobić. Natomiast dane, które od Ciebie otrzymamy będziemy przechowywać bezterminowo, gdyż dzięki danym historycznym będziemy mogli lepiej analizować zmiany w Twoich preferencjach.

 

Podsumowanie

Prosimy o zapoznanie się z w/w informacjami. Następnie bardzo prosimy o wyrażenie zgody na przetwarzanie tych danych klikając przycisk „Zgadzam się”.

 

Pamiętaj, ze w każdej chwili możesz wycofać zgodę lub zmienić zakres danych jakie chcesz nam udostępnić.

Ustawienia

Pliki Cookies

Są dla nas bardzo istotnym elementem. Dzięki nim mamy możliwość poprawy bezpieczeństwa strony, atrakcyjności dla użytkowników oraz szybkości jej działania. Rekomendujemy pozostawienie tej opcji włączonej.

Zgoda Marketingowa

Dzięki wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych w celach marketingowych będziemy mieli możliwość prezentowania Tobie ofert czy reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji zakupowych i wymaga również aktywnych plików cookies. Dane jakie są przetwarzane to informacje co do Twojej przybliżonej lokalizacji, urządzenia z jakiego korzystasz, podstron które odwiedzasz i informacji jakie szukasz na naszej stronie. Będzie nam niezmiernie miło, jeśli wyrazisz zgodę na przetwarzanie Twoich danych w tych celach, pamiętaj, że zgodę możesz w każdej chwili wycofać.

Jeśli masz pytania lub wątpliwości napisz do nas marketing@rywal.com.pl. Odpowiemy na Twoje pytania. Możesz też w każdej chwili wyczyścić pliki cookies tej strony, klikając tu (przeładuje stronę).

Ustawienia Informacje Nie teraz Zgadzam się