Strona internetowa używa plików cookies wyłącznie w celu gromadzenia statystyk dotyczących korzystania z niej oraz ułatwiania wymiany informacji pomiędzy użytkownikiem a portalami społecznościowymi.
Jeśli akceptujesz ich używanie kliknij. Jeżli chcesz korzystać z tej strony bez plików cookies, przeczytaj tutaj.


Spawanie montażowe rur ze stali martenzytycznej P91 (X10CrMoVNb9-1) drutem rdzeniowym c.d.

CHARAKTERYSTYKA STALI P91

Stale martenzytyczne oprócz głównych składników żelaza i chromu zawierają dodatki stopowe molibdenu, wanadu, niobu i niklu. W stalach stosowanych w energetyce zawartość krzemu, manganu i niklu jest stosunkowo niewielka, natomiast zawartość węgla w zależności od stopu jest zmienna w dość szerokim zakresie.
Chrom jest podstawowym składnikiem stopowych stali martenzytyczych. Posiada duże powinowactwo do węgla, rozszerza obszar istnienia fazy zelaza α i stabilizuje ją, ponadto polepsza odporność na korozję i żaroodporność. Chrom podwyższa hartowność, wytrzymałość, ciągliwość oraz twardość, która podwyższa odporność stali na ścieranie i zużycie. Zwiększona zawartość chromu powoduje zmniejszenie krytycznej predkości chłodzenia, co sprawia, że stal ulega przemianie martenzytycznej.
Następnym składnikiem, który decyduje o własnościach stali martenzytycznej jest węgiel. Pierwiastek ten rozszerza zakres istnienia fazy żelaza ϫ. Wzrost zawartości węgla zwiększa wytrzymałość oraz twardość stali, podwyższa temperaturę przejścia w stan kruchości i w znacznym stopniu obniża ciągliwość, udarność oraz spawalność stali. Z tych powodów zawartość węgla w stalach przeznaczonych do pracy w podwyższonych temperaturach jest ograniczana, a wymagane właściwości użytkowe są osiągane przez wprowadzenie dodatków stopowych i odpowiedniej obróbki cieplnej.
Molibden w stopowych stalach martenzytycznych zwiększa wytrzymałość, przede wszystkim na pełzanie oraz podnosi podnosi odporność na kruche pękanie, ponadto zwiększa odporność na korozję i intensywnie zwiększa hartowność stali.
Wanad jako pierwiastek stopowy zwiększa odporność stali na przegrzanie i powoduje drobnoziarnistość jej struktury, w istotny sposób wpływa na wzrost wytrzymałości na pełzanie. Powoduje wzrost hartowności stali oraz opóźnia obniżenie twardości po odpuszczaniu, jest pierwiastkiem silnie ferrytotwórczym i węglikotwórczym.
Dla potrzeb energetyki została opracowana stal P91 (wg ASME) czy X10CrMoVNb91 (wg EN), skład chemiczny tej stali przedstawiono w tablicy I, a własności mechaniczne w tablicy II.

 

Tablica I. Skład chemiczny stali P91 (wg normy PN-EN 10216-2)

 Gatunek  Skład chemiczny, %
 C  Si  Mn  Cr  Mo  Nb  V  Inne
 P91  0,08
-0,12
 0,2
-0,5
 0,3
-0,6
 8
-9,5
 0,85
-1,05
 0,06
-0,1
 0,18
-0,25
 N=0,03
-0,07

 

Tablica II. Własności stali P91

 Gatunek Własności mechaniczne
 Re, MPa Rm, MPa Amin, %
 P91 450 630 19

 

 

< poprzednia strona

następna strona >

poprzednie zdjęcie następne zdjęcie zamknij okno