Streszczenie

   Referat omawia wpływ wad spawalniczych na jakość konstrukcji i zależności między złą jakością i koniecznością poprawy złączy spawanych (w różnych etapach produkcji) a bezpośrednimi i pośrednimi stratami natury ekonomicznej, w tym również często przewyższającymi wartość wykonywanej konstrukcji.

"Jakość rzeczywista, czy jakoś tam będzie"

mgr inż. Jacek Saperski

Genferlloyd

mgr inż. Michał Wińcza

Rywal-RHC Gdańsk

Jakość prac spawalniczych, a problemy ekonomiczne wytwarzania

Wstęp

Profesor M. Myśliwiec na jednym ze spotkań Spawalników Wybrzeża zadał proste, a jednocześnie podchwytliwe pytanie: "Co produkuje Wasz zakład?" Odpowiedzi: konstrukcje metalowe, rurociągi przesyłowe, kotły i zbiorniki, kadłuby statków, itp., nie zadowalały go. Gdy już zostały podane wszystkie możliwe do wykonania konstrukcje stwierdził: "Każdy zakład, oprócz przedmiotów realnych, produkuje również bardzo realne straty".
 

W każdej gałęzi produkcji występują dwa główne rodzaje strat:

• straty nieuniknione, niezamierzone przez ludzi;
• straty wynikające z niewłaściwej działalności ludzi.

Do pierwszej grupy strat należą: odpady produkcyjne (występujące nawet w przypadku maksymalnego wykorzystania materiału), bieg jałowy maszyn, przestoje na konserwacje i remonty, klęski losowe, itp. Wielkość tych strat można zmienić tylko w minimalnym zakresie. Druga grupa strat wynika głównie z nieudolności lub niedbalstwa ludzi, podczas gdy możliwości ich zmniejszenia są bardzo duże. Niebagatelną rolę odgrywa w tym przypadku jakość wykonywanych prac spawalniczych. Artykuł usiłuje wyjaśnić zależności (wymierne i niewymierne) zachodzące między występowaniem niezgodności spawalniczych, a ekonomiką produkcji.
Problem ekonomiki spawalniczych prac naprawczych jest omawiany w prasie fachowej sporadycznie, nie był i nie jest tematem szerszej i gruntownej analizy.

Spawalnicze prace naprawcze, występujące w trakcie produkcji nowych konstrukcji, ze względu na swój charakter można podzielić na dwie podstawowe grupy związane z:

• usuwaniem wad spawalniczych, które wystąpiły i zostały wykryte w spoinie i w strefie przyspoinowej w czasie i po wykonaniu połączeń spawanych,
• operacjami dodatkowymi po pracach spawalniczych, które mają na celu doprowadzenie konstrukcji do wymaganych przez projekt / kontrakt tolerancji wykonawczych i odpowiedniego wyglądu estetycznego (prostowanie, usuwanie odprysków i wżerów).

Naprawcze operacje spawalnicze związane z odtwarzaniem charakterystyk eksploatacyjnych zużytych części maszyn i urządzeń (regeneracja) i naprawami poawaryjnymi ze względu na specyfikę w tym opracowaniu omawiane nie będą.