- mgr inż. Michał Wincza - Rywal-RHC
ŚRODKI CHEMICZNE DO STALI NIERDZEWNEJ
WSTĘP
Stale odporne na korozję stosowane sa ze względu na wysokie własności wytrzymałościowo-plastyczne i atrakcyjny – dekoracyjny – wygląd. Odporność na korozję tych stali jest tak wysoka, że w większości przypadków nie jest wymagane stosowanie ochronnych powłok malarskich. Stale odporne na korozję powinny zawierać min. 11% chromu, który jest podstawowym czynnikiem zapewniającym tą odporność. Odporność tych stali na korozję jest zależna głównie od zdolności tworzenia na ich powierzchni cieńkiej, przezroczystej, bardzo trwałej warstwy tlenków chromu. Jeżeli warstwa ta ulegnie uszkodzeniu (np. przy obróbce wirowej), szybko zostanie odtworzona w wyniku reakcji z tlenem. Również zanieczyszczenia drobinami ze stali niestopowych mogą być powodem powstawania ognisk korozji. Główną przyczyną uszkodzeń antykorozyjnej warstwy tlenków jest działanie wysokiej temperatury w czasie obróbki plastycznej i prac spawalniczych. Warstwa tlenków wysokotemperaturowych, powstała w wyniku działania powyżej 500°C (o kolorze szaroniebieskim), nie zapewnia stali odporności korozyjnej. W wyniku działania temperatury, na granicach ziaren tworzą się (w warstwie powierzchniowej) węgliki zawierające do 80% chromu. Powoduje to lokalnie obniżenie zawartości chromu poniżej wymaganej wartości 11% Cr co powoduje utratę własności antykorozyjnych. Doprowadzić to może do powstawania ognisk korozji głównie międzykrystalicznej. Korozja międzykrystaliczna jest jedną z najgroźniejszych typów korozji, gdyż spowodować może, bez widocznych objawów zewnętrznych, całkowite zniszczenie konstrukcji.
PRACE WYKOŃCZENIOWE PO SPAWANIU
Po zakończeniu prac związanych z produkcją spawanych konstrukcji ze stali nierdzewnych wymagane jest przeprowadzenie szeregu operacji, celem których jest odtworzenie warstwy tlenków chromu stanowiących ochronę antykorozyjną.
Operacje wykończeniowe to:
- czyszczenie,
- trawienie,
- pasywacja,
- neutralizacja odpadów produkcyjnych.
CZYSZCZENIE
Czyszczenie ma na celu usunięcie zanieczyszczeń z powierzchni przeznaczonych do dalszej obróbki wykończającej i przygotowanie do dalszych prac. Konstrukcje ze stali nierdzewnej można czyścić mechanicznie lub chemicznie.
Metody mechaniczne (szczotki wirujące, obróbka strumieniowo-ścierna) nie zapewniają dokładnego i całkowitego usunięcia zanieczyszczeń i dlatego nie mogą być brane pod uwagę przy produkcji odpowiedzialnych konstrukcji. Do chemicznego czyszczenia stali nierdzewnych oferowane są preparaty z tab. 1.
TRAWIENIE
Trawienie stali nierdzewnych jest jedną z najczęściej stosowanych metod usuwania tlenków wysokotemperaturowych i zanieczyszczeń. Do trawienia stosuje się materiały produkowane głównie na bazie kwasu azotowego (HNO3) i fluorowodorowego (HF), mieszanych w różnych proporcjach.
Trawienie można wykonywać w kąpielach (zanurzeniowo), przy przedmiotach o małych gabarytach, lub miejscowo (w miejscach występowania tlenków wysokotemperaturowych) pędzlem, lub za pomocą natrysku.
Do trawienia oferowane są poszczególne preparaty wymienione w Tab. 1.
W zależności od składu chemicznego trawionej stali i temperatury należy stosować czasy podane przez producenta. Po zakończeniu trawienia (niezależnie od zastosowanej metody) środek trawiący należy usunąć i zneutralizować.
